Sokaklar kan revan!

İran’da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve rejime karşı bir özgürlük ve değişim arayışına dönüşen protestolar devam ederken, rejimin sert müdahaleleri sonrası ölümlerin çok çarpıcı boyutlara geldiği ifade ediliyor.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerin 16. gününe dair raporunda, 133’ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9’u 18 yaşın altında toplam 664 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını bildirdi. Gözaltına alınan isimlerden bazılarının ‘görülmemiş bir hızla’ bugün idam edileceği ifade ediliyor. 26 yaşındaki İrfan Soltani isimli gencin ailesine bugün idam edileceği bilgisi verildiği öğrenildi.



Çıkanı vuruyorlar

Bununla birlikte gerçek ölü sayısının, çok daha fazlaolduğu ifade ediliyor. Zira ülke tarihindeki en büyük protesto dalgalarından biri olarak kayda geçen gösteriler sırasında ülkeyle dış dünyayla iletişim, telefon ve internet dahil neredeyse tamamen kesildi.

İngiliz basınına bilgi veren bir İranlı yetkili, iki haftaya yakın süren protestolarda yaklaşık 2 bin kişinin öldüğünü kaydetti. BBC Farsça Servisi’ne konuşan görgü tanıkları ise, dünyanın İran’da gerçekten neler yaşandığını tasavvur etmenin zor olduğunu ve şu ana kadar uluslararası medyanın bildirdiği ölü sayısının, tahminlerinsadece bir kısmını yansıttığını söylüyor. BBC’ye konuşan İranlı bir gazeteci ise “Şu anda dışarı çıkmak için ölmek istiyor olmanız gerek” diye konuşuyor.

Öte yandan ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından Washington yönetiminin “yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları” istendi. Açıklamada, ülkede devam eden gösterilere ve güvenlik risklerine işaret edilerek, “İran’dan hemen ayrılın. Ayrılamıyorsanız, evinizde ya da başka bir güvenli binada emniyetli bir yere geçin.” ifadeleri kullanıldı.



Trump’tan protestoculara çağrı: Yardım yolda!

İran’da yaşananlar tüm dünyada endişeyle takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın herhangi bir adım atıp atmayacağı merak konusu. Trump’ın, gösterilerin devam ettiği İran’a karşı konvansiyonel hava saldırılarının ötesinde siber ve psikolojik saldırı seçenekleri konusunda bilgilendirildiği öne sürüldü.

İki Savunma Bakanlığı yetkilisine göre, Trump’a, İran’a karşı kullanılabilecek askeri ve örtülü araçlara ilişkin detaylı sunum yapıldı. Bu operasyonların, İran’ın komuta yapısı, iletişim ağları ve devlet kontrolündeki medyayı hedef alabileceğini öne süren yetkililer, henüz son kararın alınmadığını ve diplomatik kanalların açık olduğunu belirtti.

Öte yandan dün Trump’tan çok çarpıcı bir açıklama geldi.Trump yaptığı paylaşımda, “İranlı vatanseverler, eylemlere devam edin. Kurumları ele geçirin.Katillerin ve tacizcilerin isimlerini kaydedin. Çok ağır bir bedel ödeyecekler” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca,“Protestocuların anlamsızca öldürülmesi durdurulana kadar İranlı yetkililerle olan tüm görüşmelerimi iptal ettim. Yardım yolda” sözleriyle büyük dikkat çekti. Trump daha sonra yaptığı açıklamada da “İran’ı yeniden büyük yapalım. Biliyor musunuz, bu canavarlar gelip ele geçirene kadar İran harika bir ülkeydi” dedi.

İnternet kesik, Starlink engellendi

İran’da perşembe akşamından beri internet kesildi ve halkın yurtdışıyla iletişim kurması engellendi. Ülkede bazı kişilerin Elon Musk’ın SpaceX uydu interneti Starlink aracılığıyla internete bağlandığı, ancak rejimin daha sonra bunu da devre dışı bırakmayı başardığı ifade ediliyor. Forbes dergisi, İran’ın Starlink’i engellemesini“oyun değiştirici bir adım” olarak nitelendirdi. İddiaya göre İran, Starlink’in sağladığı internet erişimini durdurmak için Rusya tarafından sağlanan sinyal bozucular kullandı. İnternetin bu şekilde kesilebilmesi için İran rejiminin her saat 1.5 milyon dolar harcama yaptığı ifade ediliyor.

‘Rejimin son günleri’

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran’daki kitlesel protestoların ardından ülkedeki yönetimin yakında sona ereceğini düşündüğünü söyledi. Merz, Hindistan’da yaptığı açıklamada, “Bir rejim ancak şiddetle iktidarda kalabiliyorsa, o zaman fiilen sonuna gelmiştir. Ben, şu anda bu rejimin son günlerini ve haftalarını yaşadığımızı düşünüyorum” dedi. Tahran’daki yönetimin halkın oylarıyla meşruiyeti olmadığını savunan Merz, “Halk şimdi bu rejime karşı ayaklanıyor” ifadesini kullandı.

Witkoff, Pehlevi ile gizlice görüştü

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, İran’ın devrik lideri Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin sürgündeki oğlu Rıza Pehlevi ile İran’daki protestolar hakkında gizlice görüştüğü iddia edildi. Amerikan Axios haber platformunun ABD’li üst düzey bir kaynağa dayandırdığı haberde, görüşmenin hafta sonu gerçekleştiği belirtilirken, Pehlevi’nin İran’daki rejimin düşmesi durumunda “geçiş dönemi” lideri olarak göreve gelmek için kendini konumlandırmaya çalıştığı değerlendirmesi yapıldı.